Do objawów udaru mózgu zalicza się: krótkotrwała utrata przytomności, paraliż lub osłabienie jednej strony ciała, bełkotliwa mowa, brak orientacji w czasie i miejscu, a także ból głowy i czasami wymioty. – Jeśli podejrzewasz, że ktoś w Twojej obecności może mieć udar, działaj szybko i sprawdź: U – utrudniona mowa Specjaliści od lat przekonują, że należy zwiększyć liczbę operacji bariatrycznych, a jednocześnie wprowadzić kompleksową i skoordynowaną opiekę nad pacjentami poddawanymi tym zabiegom. Sama operacja nie gwarantuje, że chory utrzyma właściwą wagę. Szacuje się, że po 10 latach 20-30 proc. operowanych wraca do poprzedniej masy Wyróżniany jest udar niedokrwienny (ok. 80-90% wszystkich przypadków) oraz udar krwotoczny (ok. 10%). Udar niedokrwienny mózgu. Udar niedokrwienny mózgu, nazywany także „zawałem mózgu” rozwija się w wyniku zatrzymania przepływu krwi przez określone naczynia tętnicze zaopatrujące tkanki mózgowe w tlen oraz składniki odżywcze. Mówienie i porozumiewanie się ze światem jest dla nas czymś tak naturalnym, jak oddychanie. Rzadko kiedy zastanawiamy się też nad tym, co sprawia, że mówienie jest w ogóle możliwe. A dzieje się tak dzięki najważniejszemu organowi, bez którego nie bylibyśmy w stanie istnieć. Mowa tu o mózgu. Kiedy dochodzi do udaru, część mózgu zostaje uszkodzona, a część tych połączeń zostaje zniszczona. Ale w tym miejscu pojawia się ratunek - neuroplastyczność. Kiedy mózg próbuje się wyleczyć, funkcje, które kiedyś były utrzymywane w uszkodzonych częściach mózgu, są następnie przenoszone do nowych, zdrowych części mózgu. Niewątpliwie każdy zna termin "udar mózgu", jednak nie każdy wie czym dokładnie jest i jakie są jego przyczyny. Miliony osób jest sparaliżowanych właśnie z powodu przebytego udaru. Zaraz po raku jest on jednym z najgorszych schorzeń i może doprowadzić do inwalidztwa a nawet śmierci. Udar to stan gdz . Rodzaje udaru mózguRodzaj udaru ma szczególne znaczenie podczas podejmowania decyzji o typie leczenia. Wyróżnia się: udar mózgu niedokrwienny (4/5 wszystkich przypadków),udar mózgu krwotoczny (1/5 przypadków). Co to jest udar mózgu?O udarze niedokrwiennym mówimy, gdy tętnica zaopatrująca jedną z części mózgu w krew, staje się niedrożna, czyli nie ma w niej żadnego przepływu lub ilość krwi przez nią przepływająca jest niewystarczająca do odżywienia krwotoczny, potocznie nazywany wylewem, powstaje, gdy dochodzi do pęknięcia tętnicy mózgowej. Wówczas krew wydostaje się poza jej obręb, co niszczy okoliczną tkankę nerwową i powoduje wzrost ciśnienia wewnątrz czaszki, zaburzając funkcjonowanie całego udaru mózguObjawy zależą od tego, której części mózgu dotyczy uszkodzenie. Zatkanie tętnicy doprowadzającej krew do niewielkiego obszaru, najczęściej powoduje niewielkie objawy. Jeżeli jednak w tym obszarze znajdują się struktury ważne dla życia (np. ośrodki odpowiedzialne za krążenie krwi czy oddychanie), to następstwa ich niedokrwienia mogą być bardzo objawy:Osłabienie mięśni twarzy - np. kącik ust opadający po jednej (niedowład) kończyny górnej i/lub dolnej – chory ma trudności w poruszaniu nią, czasami nie może wykonać nią żadnego ruchu. Niekiedy opisuje drętwienie połowy ciała lub jakiegoś obszaru zlokalizowanego po jednej stronie widzenia - takie jak podwójne widzenie, ograniczenie pola widzenia, a nawet utrata wzroku w jednym mięśni gardła i języka – chory ma trudności w mówieniu (mowa staje się niewyraźna, trudna w zrozumieniu) i równowagi i koordynacji ruchów – chory ma trudności w poruszaniu się, często się potyka lub upuszcza bardzo silny ból głowy, który pojawia się w przypadku wystąpienia krwotoku lub utrata przytomności – chory może być senny, trudno go dobudzić, mówi nieskładnie, nie wie co się z nim dzieje, gdzie jest lub też całkowicie traci przytomność i nie reaguje na szturchanie i polecenia udar, nawet z niewielkimi objawami, jest stanem zagrożenia życia i wymaga jak najszybszego leczenia w szpitalu, najlepiej na tzw. oddziale udarowym, który specjalizuje się w tego typu opiece. W przypadku przemijającego niedokrwienia mózgu (nawet krótkotrwałego) również wymagana jest hospitalizacja, ponieważ może on poprzedzać udar o kilka dni bądź nawet i rozpoznania objawów udaru przydatny może być poniższy akronim:Usta wykrzywioneDłoń opadniętaArtykulacja utrudnionaRozmazane widzenieJeśli podejrzewasz udar mózgu, szybkie działanie jest bardzo ważne, ponieważ komórki nerwowe mózgu są wrażliwe na niedotlenienie i zaczynają obumierać już w ciągu 4 minut od chwili wystąpienia niedokrwienia. Wielu chorych kwalifikuje się do leczenia, które może odwrócić bądź znacznie ograniczyć skutki udaru, jednak przynosi ono najlepsze rezultaty gdy zostanie wdrożone najpóźniej 3 godziny od początku wystąpienia objawów. Dlatego podejrzewając udar mózgu u siebie bądź innej osoby, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie ratunkowe, które w odpowiedni sposób zaopiekuje się chorym na miejscu oraz przewiezie go do powoduje udar mózgu? PrzyczynyNajczęstszą przyczyną jest zator mózgowy, czyli zablokowanie przepływu krwi w naczyniu przez skrzeplinę powstałą w sercu, która wraz z krwią trafia do naczyń mózgowych. Skrzeplina ta może powstać podczas migotania przedsionków, na powierzchni nieprawidłowo funkcjonujących zastawek serca oraz w przebiegu zawału mięśnia doszło do samoistnego udrożnienia tętnicy, zanim niedokrwione komórki mózgu zostały nieodwracalnie zniszczone, mówi się o napadzie przemijającego niedokrwienia mózgu (tzw. TIA).Udary krwotoczne, w których krew wydostaje się poza naczynie krwionośne bezpośrednio do mózgu, można podzielić na krwotoki śródmózgowe (gdy uszkodzeniu ulega naczynie znajdujące się wewnątrz mózgu) i podpajęczynówkowe (uszkodzone naczynie jest na powierzchni mózgu, a krew gromadzi się między mózgiem a otaczającą go oponą pajęczą).Najczęstszą przyczyną krwotoku śródmózgowego jest wieloletnie, źle leczone nadciśnienie tętnicze, które powoduje poszerzenie małych tętnic tworząc tzw. mikrotętniaki. Krwotoki podpajęczynówkowe występują zwykle wskutek pęknięcia większego tętniaka lub naczyniaka, będącego skutkiem wady wrodzonej ściany udaruOprócz zebrania wstępnego wywiadu od chorego bądź świadków zdarzenia oraz przeprowadzeniu wstępnego badania neurologicznego, aby zdiagnozować udar, lekarz ocenia także podstawowe parametry życiowe, takie jak oddychanie, ciśnienie tętnicze i czynność badania przy udarze?Konieczne może być wykonanie badań krwi morfologii, oznaczenia czasu krzepnięcia i czasu krwawienia czy markerów uszkodzenia mięśnia sercowego. Później wykonywane jest szczegółowe badanie neurologiczne z uwzględnieniem skal, np. Skali Udarów Narodowego Instytutu Zdrowia NIHSS (National Institute of Health Stroke Scale), które pozwala ocenić u chorego stan przytomności, siłę mięśniową, czucie, mowę czy zaburzenia wykonywane są badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, które pozwalają ocenić, jaki obszar mózgu został objęty żeby potwierdzić udar, konieczne może się okazać wykonanie badania USG doplerowskiego tętnic doprowadzających krew do mózgu, aby sprawdzić ich drożność. Niekiedy wykonywane jest również badanie USG (echo) serca, nakłucie lędźwiowe i pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego do badania oraz arteriografia [1].Leczenie udaruSzybko wdrożone i skuteczne leczenie może zapobiec długotrwałej niepełnosprawności i uratować życie. Sposób leczenia zależy od tego czy udar jest wynikiem powstałego zakrzepu krwi, czy leczenia udarów niedokrwiennych wykorzystywane są leki trombolityczne, które mają za zadanie rozpuścić skrzeplinę i przywrócić przepływ krwi. Aby zmniejszyć ryzyko powstawania skrzepliny w przyszłości, stosowana jest także aspiryna czy klopidogrel, które zmniejszają lepkość przypadku osób z nadciśnieniem stosowane są leki obniżające osób z wysokim poziomem cholesterolu stosowane są leki nazywane statynami, które mają za zadanie obniżyć jego poziom. Jeżeli w tętnicach szyjnych chorego stwierdzono blaszki miażdżycowe, które doprowadzają do znacznego zwężenia tętnicy szyjnej doprowadzającej krew do mózgu, konieczne może być chirurgiczne usunięcie blaszki celem odblokowania przepływu lub zastosowanie angioplastyki balonowej. Angioplastyka polega na poszerzeniu zwężonego miejsca przy użyciu odpowiedniego cewnika przypadku udarów krwotocznych u niektórych osób stosowane są leki obniżające ciśnienie tętnicze, aby zmniejszyć ryzyko kolejnych krwawień. W tych udarach może okazać się, że niezbędny jest zabieg chirurgiczny, który pozwoli zaopatrzyć uszkodzone naczynie i usunąć powstałego częściej stosowany jest zabieg embolizacji (podczas embolizacji do uszkodzonego naczynia/tętniaka wprowadzany jest cewnik, przez który podawane są specjalne kleje, gąbki żelatynowe, specjalne spirale bądź balony zamykające uszkodzone naczynie) niż kraniotomii (usunięcie fragmentu kości czaszki, aby umożliwić dostęp chirurgiczny do uszkodzonego naczynia), ponieważ wiążą się one z mniejszym ryzykiem trwałej po udarzeKolejnym etapem leczenia pacjenta jest rehabilitacja, która powinna rozpocząć się już na oddziale udarowym, w pierwszych dniach po wystąpieniu udaru. Kontynuowana powinna być w specjalistycznych ośrodkach rehabilitacyjnych i w opiece ambulatoryjnej. Rehabilitacja powinna obejmować poprawę czynności ruchowych (np. chodzenia), ale w razie potrzeby również inne zajęcia, np. z logopedą w przypadkach trudności w mówieniu. Optymalnie osoba po udarze powinna być także pod opieką psychologa, który pomoże jej odnaleźć się w nowej sytuacji (np. wtedy, gdy chory czuje się osamotniony i bezradny wobec mogącej wystąpić niepełnosprawności).Rokowania po udarze mózguNajczęściej występującymi powikłaniami udaru niedokrwiennego są:Różnego rodzaju powikłania ortopedyczne, które dość często spowodowane są brakiem lub zbyt późnym wdrożeniem rehabilitacji. Pojawiają się przykurcze stawowe, bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, a także zauważalne jest nasilenie ciśnienia śródczaszkowego spowodowanego obrzękiem mózgu, który może doprowadzić do uszkodzenia pnia mózgu oraz zmniejszenia przepływu krwi w związane z układem krążenia, takie jak zaburzenia rytmu serca, silne zmiany ciśnienia czy niewydolność żył głębokich i zatorowość emocjonalne, ogniska zawałowego – w przypadku tego powikłania pojawia się wzrost ciśnienia śródczaszkowego oraz zmiany krwotoczne w obrębie wcześniej powstałych zmian metaboliczne – duże wahania poziomu glukozy we rodzaju infekcje – najczęściej pojawiają się bakteryjne zakażenia dróg oddechowych i układu czyli uszkodzenia skóry oraz znajdujących się pod nią tkanek i kości, które pojawiają się podczas długiego leżenia w wyniku zahamowania prawidłowego przepływu krwi. Odleżynom łatwiej jest zapobiegać niż je śmierci i niepełnosprawności zależy przede wszystkim od postaci udaru i jego rozległości, a także okolicy mózgu jakiej dotyka. W przypadku osób z udarem niedokrwiennym, które odpowiednio wcześnie miały włączone leczenie, zaburzenia neurologiczne mogą całkowicie ustąpić. U większości chorych, którzy nie byli leczeni lekami trombolitycznymi, zaburzenia neurologiczne w miarę upływu czasu zmniejszają się, jednak nie ustępują całkowicie. Komórki mózgowe, które uległy obumarciu, nie mogą się zregenerować, ale dzięki tzw. „plastyczności mózgu” niektóre komórki są w stanie częściowo przejąć funkcję komórek, które zginęły. Plastyczność ta jest z reguły większa u ludzi młodych. W odzyskaniu utraconej sprawności pomaga również rehabilitacja dostosowana indywidualnie do potrzeb się żyje po udarze mózgu?Niestety z powodu udaru umiera ok. 1/3 chorych (a w udarze krwotocznym nawet połowa) i to mimo odpowiedniej opieki medycznej, co sprawia, że udar jest jedną z głównych przyczyn śmierci. Wielu chorych do końca życia doświadcza mniejszej bądź większej niepełnosprawności, niejednokrotnie wymagając dalszej pomocy i opieki bliskich. Najczęściej dotyka to chorych, których stan od początku był ciężki (np. doszło do zamknięcia światła dużej tętnicy doprowadzającej krew do znacznej części mózgu).Udar mózgu zapobieganieW profilaktyce udaru bardzo ważną rolę odgrywa zdrowy styl życia oraz modyfikacja czynników ryzyka jego wystąpienia. Dzięki temu można go uniknąć, ale można również łagodzić jego przebieg i konsekwencje. Bardzo istotna jest także profilaktyka wtórna, gdyż u 6-12 proc. chorych dochodzi do kolejnego udaru w ciągu roku, a u ok. połowy chorych w ciągu 5 zapobiec udarowi?W profilaktyce bardzo ważną rolę odgrywa zdrowy styl życia oraz modyfikacja czynników ryzyka jego wystąpienia. Dzięki temu można go uniknąć, ale można również łagodzić jego przebieg i konsekwencje. Bardzo istotna jest także profilaktyka wtórna, gdyż u 6-12 proc. chorych dochodzi do kolejnego udaru w ciągu roku, a u ok. połowy chorych w ciągu 5 postępowanie:Regularnie kontroluj ciśnienie tętnicze krwi. Jeśli w domowych pomiarach jego wartości przekraczają 135 mmHg dla ciśnienia skurczowego i 85 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego, to skontaktuj się z lekarzem. Jeżeli masz stwierdzone nadciśnienie, to przestrzegaj zaleceń lekarskich i regularnie przyjmuj przepisane spożycie tłuszczów nasyconych, które zawarte są w smalcu, boczku, golonce czy żółtym serze. Wzbogać swoją dietę o co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie. Prawidłowa dieta pomaga zachować proporcje pomiędzy cholesterolem HDL („dobrym”), a LDL („złym”).Zadbaj o prawidłową masę ciała. Jeśli masz nadwagę, to jesteś bardziej narażony na wystąpienie zawału serca czy udaru jesteś chory na cukrzycę, to regularnie mierz stężenie glukozy we krwi. Cukrzyca sprzyja rozwojowi miażdżycy i może przyczynić się do wystąpienia bądź aktywny fizycznie, minimum przez 150 minut w tygodniu. Nie tylko polepszy to twoją kondycję, ale również pomoże ci zmniejszyć masę ciała oraz obniżyć ciśnienie palenie. Palenie sprzyja powstawaniu skrzeplin, które mogą zamknąć światło naczynia i w konsekwencji doprowadzić do picia alkoholu, który w każdej formie jest szkodliwy dla zdrowia. Jeśli już decydujesz się na spożycie alkoholu wybierz czerwone wino. Zawarte w nim polifenole mogą mieć działanie przeciwmiażdżycowe. Szczepy winorośli, które zawierają najwięcej polifenoli to Primitivo, Negroamaro, Nero di Avola i Sirah.[1] Arterografia to badanie, które pomaga zobrazować światło naczyń krwionośnych. Wykonuje się je przy pomocy cewnika wprowadzanego do naczynia, przez który podawany jest do krwi środek kontrastujący, który to dociera do części organizmu podlegającej badaniu. Następnie wykonywana jest seria zdjęć rentgenowskich lub, w przypadku angio-TK, odbywa się skanowanie konkretnej okolicy ciała. Arterografia pozwala na uwidocznienie tętniaków, wszelkich zmian naczyniowych oraz określenie stopnia zwężenia tematy: 7 objawów, po których poznasz udarWysokie prawdopodobieństwo udaru mózgu może spowodować zbyt wysoki poziom homocysteiny. Więcej o badaniu >>Migotanie przedsionków - leczenieMiażdżyca – objawy, leczenie i dieta Trzy lata temu Jacek Rozenek doznał rozległego udaru. Otarł się o śmierć, był sparaliżowany. Jak pomagała mu Małgorzata Rozenek? "Małgorzata ma teraz swoje życie, a ja mam swoje". Udar, jaki Jacek Rozenek, aktor "Barw szczęścia", przeszedł w 2019 roku i jego konsekwencje, o których pisze w opublikowanej w czerwcu książce „Padnij! Powstań! Życie po udarze”, były dla niego czasem największej próby. To, że dziś mówi, porusza się, a nawet jest w lepszej formie, niż kiedyś, zawdzięcza morderczym, wielogodzinnym ćwiczeniom, jakie robił codziennie przez lata. W szpitalu doznał zderzenia z rzeczywistością - lekarze traktowali go instrumentalnie. Ale najgorsze było to, że został sam - siłę, by przetrwać i wrócić do zdrowia, musiał znaleźć w sobie. Jak Małgorzata Rozenek wspierała Jacka Rozenka po udarze? Przed udarem Jacek Rozenek był okazem zdrowia - był w świetnej formie, trenował, znakomicie się czuł. Atak przyszedł niespodziewanie i wywrócił jego życie do góry nogami. Kiedy Rozenek trafił do szpitala, lekarze byli pewni, że umrze i wezwali najbliższych, by go pożegnali. W tym gronie nie zabrakło byłej żony Małgorzaty Rozenek-Majdan: Przyjechała się ze mną pożegnać, później raz odwiedziła mnie z naszymi synami, kiedy nie umarłem i byłem w szpitalu, a trzeci raz się widzieliśmy, kiedy przepisywałem na nią mieszkanie. Była bardzo zajęta. Ale fajnie, że się zjawiła z chłopcami. I że nie żądała ode mnie pieniędzy na dzieci, kiedy nie mogłem pracować i nie zarabiałem. Bardzo to doceniam. Także to, że pokazała moją książkę na swoim Instagramie. Nie rozmawiałem z nią o tym wcześniej. Byłem bardzo miło zaskoczony, bo Małgorzata ma teraz swoje życie, a ja mam swoje. Nie ingerujemy w swoje sprawy i tak jest OK. Aktor spędził półtora miesiąca na OIOM-ie i usłyszał, że będzie sparaliżowany. Przed udarem prowadził dużo szkoleń dla lekarzy, w których mówił im, jak powinni się zachowywać w stosunku do pacjentów. W szpitalu zetknął się ze smutną rzeczywistością polskiego NFZ: „Ich zachowanie w szpitalu stanowiło skrajną antytezę moich szkoleń. To było instrumentalne traktowanie człowieka. Są lekarze wspaniali i tacy, którzy do niczego się nie nadają. Nawet mi ich szkoda, bo wykonują zawód, którego nie powinni wykonywać”, powiedział nam z goryczą Jacek Rozenek. Artur Barbarowski Ciężka choroba nie zmusiła go do przewartościowania życia, chociaż codziennie doskwierała mu samotność: Po wyjściu ze szpitala pojechałem do domu i byłem kompletnie sam przez pierwsze trzy dni. Miałem sparaliżowaną całą prawą stronę ciała, więc nie jadłem. (…) Przez trzy lata walki o życie, a potem o powrót do zdrowia, byłem całkiem sam - zwierzył się nam Jacek Rozenek. Aktor wykorzystał wszystkie swoje oszczędności na rehabilitację. A te się szybko skończyły, ponieważ, oczywiście, nie mógł grać, a więc i zarabiać. Nie miał pieniędzy nawet na konsultację medyczną: Nie widziałem lekarza od półtora roku. Nie powinno tak być, ale przez ten czas nie mogłem sobie pozwolić finansowo na lekarza. Teraz już mam odpowiednie zasoby, więc pójdę - powiedział „Party” aktor. Poruszający wywiad z Jackiem Rozenkiem w nowym "Party"! Już w sprzedaży. Udar mózgu uznawany jest w szczególności za chorobę osób starszych. Średni wiek występowania udarów mieści się pomiędzy 65 rokiem życia 70. Jesteśmy społeczeństwem starzejącym się, dlatego procent zachorowań stale rośnie. Obecnie w Polsce udar mózgu dopada 80 tys. osób rocznie, z czego aż 30 tys. umiera w ciągu miesiąca. Dodatkowo 5% wszystkich chorujących stanowią młodzi ludzie pomiędzy 20 a 35 rokiem życia. Niestety i te statystyki wyglądają coraz gorzej – z roku na rok wzrasta ilość młodych osób z udarem mózgu. Jak rozpoznać udar mózgu Objawy udaru mózgu uzależnione są od tego, w którym obszarze mózgu wystąpiło uszkodzenie. Mogą pojawiać się zaburzenia związane ze wzrokiem, np. podwójne widzenie, ograniczone pole widzenia lub jego zupełna utrata (najczęściej w jednym oku). Osłabienie mięśni języka i gardła, które powodują trudności z mówieniem i połykaniem pokarmu. Niewyraźna mowa jest bardzo charakterystycznym objawem udaru. Może wystąpić również niedowład mięśni twarzy i równie charakterystyczne opadanie kącika ust. Wśród objawów pojawiają się także problemy z równowagą i koordynacją ruchów, osłabienie kończyny dolnej lub górnej lub obydwu jednocześnie, uczucie drętwienia jednej połowy ciała. W przypadku bardzo rozległego udaru może nastąpić całkowita utrata przytomności lub senność, dezorientacja. Krwotoki podpajęczynówkowe mogą objawiać się również bardzo intensywnym bólem głowy. Udar mózgu – przyczyny Udar to uszkodzenie lub obumarcie części mózgu na skutek zatrzymania dopływu krwi do tkanki mózgowej. Wyróżnia się dwa typy udaru mózgu: niedokrwienny i krwotoczny. Udar niedokrwienny jest specyficzny dla osób starych. Z kolei udar krwotoczny może dotyczyć także osób w młodszym wieku. Udar niedokrwienny mózgu Przyczyną udaru niedokrwiennego jest w szczególności odkładanie się cholesterolu w ściankach naczyń krwionośnych. Cholesterol tworząc tzw. blaszki miażdżycowe doprowadza do miażdżycy, czyli stopniowego zatykania się światła tętnicy, aż do całkowitego jej zatkania. Zatory mogą być również spowodowane przez skrzepliny powstałe w sercu lub w żyłach kończyn. W konsekwencji dochodzi do niedrożności tętnicy, która zaopatruje mózg w krew. Krew przestaje przez nią przepływać lub przepływa w zbyt małych ilościach. Ze względu na to tkanka mózgowa nie jest zaopatrywana w odpowiednią ilość substancji odżywczych, koniecznych do życia i prawidłowego funkcjonowania. Udar krwotoczny mózgu Przyczyną udaru krwotocznego jest pęknięcie ściany tętnicy mózgowej i wylew krwi z naczynia. Udar krwotoczny ma dwojakie konsekwencje dla mózgu. Po pierwsze, w wyniku pęknięcia ściany tętnicy, krew nie dopływa i nie odżywia okolic zaopatrywanych przez daną tętnicę. Po drugie podczas udaru krwotocznego wypływająca z pękniętego naczynia krew zalewa i niszczy sąsiednie tkanki nerwowe. Podnosi się również ciśnienie tętnicze czaszki, co zaburza prawidłowe funkcjonowanie całego mózgu. Udary krwotoczne dodatkowo dzieli się na dwa typy: krwotoki śródmózgowe i krwotoki podpajęczynówkowe. Krwotoki śródmózgowe są konsekwencją źle leczonego lub w ogóle nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Zlokalizowane są wewnątrz mózgu. Krwotoki podpajęczynówkowe wynikają z wad ściany naczynia i pęknięcia większego tętniaka lub naczyniaka. W tym przypadku uszkodzone naczynia znajdują się na powierzchni mózgu. Udary niedokrwienne są zdecydowanie poważniejsze i rokują słabiej niż udary niedokrwienne. Zdecydowanie częściej też kończą się śmiercią. Wynika to z bardzo ograniczonych możliwości leczenia krwotoków. Skutki udaru mózgu Skutki udaru mózgu mogą być bardzo rozległe. W dużej mierze wiążą się z upośledzeniem funkcji ruchowych (upośledzenie równowagi, koordynacji, pionizacji, niemożność wykonywania czynnego ruchu celowego). Udar może doprowadzić również do całkowitej utraty władzy w kończynach, utraty mowy, widzenia, rozumienia mowy. Jedynie 7% pacjentów po udarze jest w stanie korzystać z toalety bez specjalnych udogodnień, aż 65% wymaga pomocy przy chodzeniu, a 29% przy mówieniu. W bardzo wielu przypadkach udar bardzo poważnie zagraża życiu lub prowadzi do śmierci. Najnowsze Aleksandra Tchórzewska Pacjent po ostrym udarze mózgu powrócił do zdrowia. Wielki sukces polskich lekarzy! „Mowa wróciła, lepiej czułem swoje usta, prawa ręka znowu dobrze pracowała. Jeszcze tego samego dnia wszystkie objawy ustąpiły” – opowiada pan Edward, pierwszy pacjent na świecie leczony nową metodą terapeutyczną… Patrycja Nawojowska Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie? Aleksandra Tchórzewska Po udarze partnerka ReZigiusza ma niedowład ciała. Apeluje do kobiet o badania przed sięgnięciem po antykoncepcję Pod koniec kwietnia 2022 roku Remigiusz Wierzgoń, popularny youtuber, poinformował, że jego dziewczyna Weronika jest w szpitalu. Teraz Weronika wyznała, że przeszła udar i trudno jej wrócić do sprawności. Za pośrednictwem… Magdalena Bury „Nigdy nie wiemy co nas czeka, ja w wieku 27 lat dostałam udaru” – pisze Weronika, partnerka ReZigiusza, jednego z najpopularniejszych youtuberów w Polsce "Badajcie się, wystarczą badania krwi, u mnie tego zabrakło. Świat obrócił się o 180 stopni" - napisała na swoim profilu na Instagramie Weronika, partnerka ReZigiusza, jednego z najpopularniejszych youtuberów w Polsce. Kilka… Aleksandra Tchórzewska Hailey Bieber przeszła operację serca. W poruszającym nagraniu opowiedziała o wadzie, która była przyczyną mikroudaru Hailey Bieber udostępniła poruszające nagranie, w którym opowiedziała swoim fanom o swoich problemach zdrowotnych. Okazuje się, że modelka, a prywatnie żona Justina Biebera, przeszła poważną operację. Zanim jednak lekarze… Ewelina Kaczmarczyk Wpływ COVID-19 na ryzyko udaru mózgu u osób starszych. Wiadomo, kiedy jest najwyższe Katarzyna Głuszak Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle? Co 10. zawału w Polsce doświadcza osoba przed 45 Młodzi ludzie coraz częściej cierpią z powodu chorób serca i układu krążenia. Większość - na własne życzenie. Co robimy źle? Jak w młodym (i starszym) wieku uniknąć zawału? Magdalena Bury Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie Udar mózgu (dawniej: apopleksja) to uszkodzenie, obumarcie fragmentów tego narządu spowodowane zatrzymaniem dopływu krwi do tkanki mózgowej. Co warto wiedzieć o udarze mózgu? I jakie objawy daje apopleksja? Wyjaśniamy. Anna Jastrzębska Innowacyjny implant mózgu przywrócił „mowę” sparaliżowanemu mężczyźnie. Zamienia myśli w słowa Przełomowa technologia pozwoliła sparaliżowanemu mężczyźnie na nowo skomunikować się ze światem - 15 lat po tym, jak udar pozbawił go możliwości mówienia. „Neuroproteza” odczytuje słowa z aktywności elektrycznej mózgu. Magdalena Bury Beata Tadla opowiedziała o swoim udarze. „Całe szczęście, że ludzie, którzy byli ze mną, błyskawicznie wezwali karetkę” "Czas odgrywa tu kluczową rolę. Im szybciej trafimy pod fachową opiekę, tym mniejsze ryzyko śmierci albo trwałej niepełnosprawności" - tak o udarze pisze Beata Tadla. Dziennikarka w swoim poście na Instagramie podzieliła się z… Justyna Mazur Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć Kora mózgowa to część istoty szarej mózgu, zlokalizowana na powierzchni mózgu. Stanowi skupisko ogromnej ilości komórek nerwowych odpowiedzialnych za odbieranie, przetwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych. Podział… Julia Krupińska Jedzenie dobre dla mózgu Mózg - nasz główny organ zarządzający. Odpowiada za zdrowie fizyczne i mentalne. A tak często go zaniedbujemy! Zadbajmy, by zdrowo zjadł. Na pewno nam się odwdzięczy: dobrą koncentracją, lepszą pamięcią i mniejszym ryzykiem… Natalia Suchocka Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty Nagła lub chwilowa utrata wzroku wymaga konsultacji z lekarzem, nie każda z nich – na szczęście – kończy się trwałą ślepotą. Na ich wystąpienie może wpłynąć wiele czynników, które może rozpoznać jedynie specjalista.… Milena Marchewka Rezonans magnetyczny głowy – wskazania, ile trwa, skutki uboczne Rezonans magnetyczny głowy to badanie często wykorzystywane do diagnostyki zmian w mózgu. Wykrywa udary, nowotwory, pozwala na ocenę stopnia uszkodzeń po urazach. Rezonans magnetyczny głowy można przeprowadzić z kontrastem lub… Magdalena Bury Gienek Loska nie żyje. Zwycięzca X-Factora miał 45 lat Gienek Loska, zwycięzca X-Factora, zmarł wczoraj, 9 września 2020 roku, w domu swojej mamy na Białorusi. Kobieta opiekowała się nim od 2018 roku, czyli od momentu, gdy będąc u niej w odwiedzinach, tuż przed powrotem do Polski,… Julia Krupińska Ile procent ma wino? Ile mogę go wypić? Słyszymy nieraz, że umiarkowane picie wina jest zdrowe. Ale co to znaczy umiarkowane? Raz na tydzień, a może codziennie? Zbyt mało nie da korzyści, a więcej może szkodzić. Podpowiadamy, ile wina można wypić, aby było zdrowo. Jolanta Pawnik Catherine Deneuve: Czasem dochodzi się do momentu, że szuka się nowości i eksperymentów „Jestem aktorką. Nie mogę opowiadać samej prawdy. Zwłaszcza, że nie ma ona w sobie nic fascynującego” – mówi w filmie „Prawda”, który swoją kinową premierę miał w czasie pandemii koronawirusa. Catherine Deneuve… Anna Jastrzębska Lekcja, która może uratować życie! Rusza Akademia Stop Udarom dla nauczycieli Szybko i sprawnie udzielona pierwsza pomoc w udarze mózgu jest kluczowa – to, co się dzieje w organizmie jest bowiem jak pożar. By zwiększyć świadomość tej choroby wśród najmłodszych, Akademia Stop Udarom! udostępniła… Katarzyna Głuszak D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom? D-dimery powstają w procesie rozpuszczania skrzepów. Ich obecność może więc świadczyć o tym, że w organizmie doszło do nieprawidłowego krzepnięcia, które może powodować niedrożność naczyń krwionośnych i stan… Zuzanna Kowalewska Konwulsje – czym są i co może być ich przyczyną? Konwulsje to jedne z najbardziej charakterystycznych objawów choroby ludzkiego organizmu. Mogą być spowodowane wieloma czynnikami i dochodzi do nich stosunkowo często. W tym tekście objaśniamy, czym są drgawki, co może je… Marta Dragan Muniek Staszczyk o życiu po wylewie: choroba zmienia punkt widzenia i uczy pokory Muniek Staszczyk doznał wylewu w lipcu tego roku podczas pobytu w Londynie. Z tego powodu artysta zniknął na kilka miesięcy z życia publicznego, odwołał koncerty, zmienił swój styl życia. Teraz zdecydował się opowiedzieć o tym,… Edyta Brzozowska „Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu Marta Dragan „Zdrowie zaczyna się w głowie”. Neurolożka zachęca kobiety do dbania o zdrowie mózgu Julia Krupińska Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa! Jeśli boicie się podwyższonego cholesterolu po świątecznym jajecznym obżarstwie, zjadajcie co najmniej jedno jabłko dziennie. Może być też inny owoc lub warzywo, ale ważny jest jego kolor. Ewa Wojciechowska Emilia Clarke ma za sobą trzy operacje mózgu. Teraz pokazała zdjęcia zrobione po zabiegu Justyna Dudkiewicz Trombektomia ratunkiem dla osób po udarze mózgu Trombektomia mechaniczna to wewnątrznaczyniowy sposób na usunięcie skrzepliny wywołującej udar mózgu. W Polsce pilotaż tej metody będzie realizowany w siedmiu ośrodkach: w Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Katowicach,… Julia Krupińska Ser i bajki o cholesterolu Ograniczamy jedzenie serów, bo boimy się o zbyt wysoki cholesterol. Czy słusznie, skoro wielbiciele sera – Francuzi – mają najzdrowsze serca w Europie?! Julia Krupińska Po co rapować o migotaniu przedsionków? Jak wykryć bezobjawową arytmię serca? Samodzielnie, w prosty sposób, słuchając najszybszego rapera na świecie! Migotanie przedsionków, które jest najczęstszym zaburzeniem pracy serca, w Polsce dotyczy blisko 0,5 mln osób. Udar mózgu ma miejsce kiedy jakaś część mózgu obumiera na skutek mózgu ma miejsce kiedy jakaś część mózgu obumiera na skutek niedokrwienia. Kiedy jakieś naczynie krwionośne pęka lub zostaje zablokowane przez skrzep, do mózgu nie jest doprowadzana odpowiednia ilość krwi, przez co komórki nerwowe nie maja wystarczająco dużo mózgu jest coraz częstszym problemem na całym świecie i jest związany z nadciśnieniem, zaburzeniami lipidowymi oraz paleniem tytoniu. Udar mózgu – kogo dotyczy?Problem ten dotyka wszystkich, bez względu na płeć, ale ponad połowa śmiertelnych przypadków to kobiety. Poziom ryzyka wzrasta po ukończeniu 55 roku życia i zwiększa się z każdą kolejną jest to, że trudno jest wykryć nieprawidłowości we wczesnym stadium, gdyż podobne objawy mogą wystąpić w przypadku wielu innych chorób. Mimo że objawy zazwyczaj występują nagle, wielu pacjentów tuż przed udarem czuje, że coś jest nie tych objawów nie jest sposobem zapobiegania udarowi, ale może zredukować poziom uszkodzeń w Wysokie ciśnienie krwiPacjenci z wysokim ciśnieniem krwi rzadko zauważają niepokojące objawy, które mogłyby ich ostrzec przed zbliżającym się ciśnienie krwi nie jest monitorowane, występuje większe prawdopodobieństwo udaru mózgu i ciśnienie stopniowo niszczy i nadwyręża naczynia krwionośne w mózgu, przez co mogą one zacząć pękać i krwawić. Bardzo ważne jest, aby regularnie zgłaszać się na badania, szczególnie jeśli jest się w grupie podwyższonego Sztywnienie karkuSztywnienie karku może być wywołane stresem, niewłaściwą postawą lub nadmiernym wysiłkiem. Należy jednak pamiętać, że jedną z przyczyn może być zablokowane lub przerwane naczynie nie możesz dotknąć brodą klatki piersiowej, gdyż pojawia się wówczas ból promieniujący do głowy, koniecznie zgłoś się do lekarza. 3. Silny ból głowyBól głowy to częsty objaw, który może być związany z różnymi przyczynami i bardzo rzadko jest oznaką jakiegoś poważnego jednak dopada cię nagle silny i niewyjaśniony ból głowy, najlepiej udaj się na pogotowie, żeby mógł to sprawdzić lekarz. Silny, pulsujący ból to zazwyczaj objaw nadmiernego ciśnienia tętniczego i w niektórych przypadkach może oznaczać Paraliż jednej połowy ciałaŁączony nierzadko z hipoglikemią, paraliż połowy ciała jest częstym objawem występującym u osób, u których ma za chwilę nastąpić udar. Zazwyczaj ma to miejsce podczas snu, choć czasem zdarza się również tuż przed zaśnięciem. Bardzo często jest to trudno zdiagnozować, ale pod żadnym względem nie wolno ignorować takich Problemy ze wzrokiemOsoby, które mają dobry wzrok, ale nagle zauważają jego pogorszenie lub widzą rozmyty obraz, powinny bez zwłoki skontaktować się z symptom może oczywiście wynikać z bardzo wielu różnych problemów zdrowotnych, ale nie można wykluczyć prawdopodobieństwa udaru Nagłe przemęczenieNagłe obniżenie poziomu energii to zawsze niepokojący objaw. Przemęczenie może wynikać z wielu poważnych nieprawidłowości w organizmie, szczególnie jeśli coś blokuje normalny przepływ tlenu do które dotyka udar mózgu zazwyczaj więcej śpią i mogą nie być świadomi Trudności w chodzeniu i poruszaniu rękamiTrudności w koordynacji ruchu kończyn to częsty objaw nadchodzącego udaru. Nie jest to regułą, ale często się przydarza na kilka chwil przez czujesz silny, nietypowy ból w ramionach, nie czekaj i zgłoś się natychmiast do lekarza. 8. Zawroty głowy i dezorientacjaFaktem jest, że zawroty głowy mogą występować w przypadku różnych chorób, ale nie zawsze muszą oznaczać coś poważnego. Należy jednak powiedzieć o nich objawy muszą być zbadane i pacjent musi zostać poddany leczeniu, szczególnie jeśli mogą u niego występować jakiekolwiek problemy z krążeniem krwi. Podsumowując, nawet jeśli nie jest łatwo wykryć na czas zbliżający się udar, dobrze jest znać objawy, które go będziesz zwracać uwagę na powyższe objawy i zareagujesz w porę, możesz uchronić siebie lub kogoś bliskiego przez tragicznymi skutkami może Cię zainteresować ... Zapraszamy do obejrzenia wywiadu "Objawy i przyczyny udaru mózgu" z dr Grzegorzem Chabikiem. Więcej praktycznych informacji dotyczących powrotu do sprawności po udarze znajdą Państwo w naszych poradnikach video. Również zachęcamy do zapoznania się z nimi. Co to jest udar mózgu? Kogo dotyczy? Jakie są objawy udaru mózgu? Komu może przydarzyć się udar mózgu? Kto jest szczególnie narażony? Jakie są główne przyczyny udaru mózgu? Jak rozpoznać, że to może być udar mózgu? Kiedy dzwonić po pomoc? Jak wygląda leczenie udaru mózgu? Jakie problemy może mieć pacjent po udarze mózgu i co odczuwa? Czy pojawiający się niedowład u każdego pacjenta jest taki sam? Jakie są najczęstsze objawy udaru mózgu? Czym charakteryzuje się zespół pomijania? Co dalej? G: Witam Państwa serdecznie. Witam Panią redaktor. Nazywam się Grzegorz Chabik, jestem specjalistą rehabilitacji medycznej i neurologiem. Bardzo wiele lat pracowałem w II Klinice Neurologicznej Instytutu Psychiatrii i Neurologii. Początkowo w Oddziale Ostrym Neurologicznym, później w Oddziale Rehabilitacji Medycznej Neurologicznej, następnie miałem krótki epizod pracy w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej, a obecnie pracuję w Uzdrowisku Konstancin-Zdrój. Co to jest udar mózgu? Kogo dotyczy? W: Doktorze, jak widzimy, temat udaru mózgu absolutnie nie jest Panu obcy. Przygotowałam kilka pytań zebranych przede wszystkim od naszych pacjentów, którzy każdego dnia spotykają się z tym problemem. Zadają oni pytania i nie wiedzą gdzie szukać odpowiedzi. Może powinniśmy zacząć od podstawowego pytania: Co to jest udar mózgu i jak często występuje? Kogo dotyczy? Na czym ten problem polega? G: Udar mózgu to jedna z najczęstszych chorób naczyniowych. Udar mózgu można porównywać np. do zawału serca. W takiej podstawowej, najczęstszej formie udaru, czyli w udarze niedokrwiennym, dochodzi do zatkania naczynia krwionośnego doprowadzającego krew do danego rejonu mózgu. Efektem tego zamknięcia naczynia, niedokrwienia i niedotlenienia danego obszaru mózgu, są obserwowane później objawy. Jakie są objawy udaru mózgu? W: Jakie są objawy, jak taki udar rozpoznać? Skąd wiemy, że jest to właśnie udar? G: Zazwyczaj dzieje się to bardzo nagle tzn. zdrowa osoba nagle doświadcza takich objawów jak: wykrzywienie twarzy, niedowład kończyn, problem z mową, problem ze wzrokiem. Często, udar zaczyna się bardzo burzliwe, czyli tak jak już wspominałem, u zupełnie zdrowej osoby, nagle dochodzi do powyższych objawów. Bywa także, że ktoś upada i nie może wstać. Zaczyna się u niego bełkotliwa mowa lub zawroty głowy. To wszystko dzieje się nagle, ponieważ zatyka nam się naczynie i już kilka minut niedokrwienia mózgu może powodować wystąpienie omawianych objawów. Komu może przydarzyć się udar mózgu? Kto jest szczególnie narażony? W: Kogo ten problem może dotyczyć? Czy dotyczy on tylko osób starszych, czy może spotkać każdego. Jak to jest? G: To bardzo dobre pytanie, ponieważ czynnikiem ryzyka wystąpienia udaru są wszystkie inne czynniki chorób sercowo-naczyniowych tj. nadciśnienie tętnicze, nadwaga lub miażdżyca, czyli zaburzenia gospodarki lipidowej. Również w przypadku zawału serca ta grupa ryzyka jest taka sama lub bardzo podobna. Ryzyko to rośnie również z wiekiem, im więcej tego typu obciążeń ma dana osoba. Myślimy głównie o udarze u osób starszych, natomiast ostatnie lata pokazują, że niestety coraz młodsze osoby doświadczają tego typu schorzenia. Jest to również jedna z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności, jeśli chodzi o wszystkie zachorowania. Jakie są główne przyczyny udaru mózgu? W: Jeżeli mielibyśmy jeszcze raz powtórzyć te najważniejsze przyczyny udaru mózgu, to na co należy zwrócić uwagę. Co jest główną przyczyną udaru mózgu? G: Jest to: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej - wiążące się oczywiście z miażdżycą naczyń doprowadzających krew do mózgu, nadwaga oraz cukrzyca. Również takie schorzenia towarzyszące, albo niezależne, jak na przykład: migotanie przedsionków, czy różne inne stany sprzyjające wzmożonej krzepliwości krwi. Wtedy też, musimy się liczyć z większą częstością udarów. W: Czyli udar mózgu może dotyczyć każdego. G: De facto tak. Zdarzają się np. u młodych osób, które mogą mieć zmiany w tętnicach doprowadzających krew do mózgu. Zdarzają się także przypadki udarów pourazowych, kiedy dojdzie do nieszczęśliwego urazu np. tętnicy szyjnej wewnętrznej lub jej okolicy i wtedy ta tętnica po prostu się w drodze uszkodzenia, zamyka. Jak rozpoznać, że to może być udar mózgu? Kiedy dzwonić po pomoc? W: Doktorze, czyli co może nas zaniepokoić? Kiedy wezwać pogotowie? Kiedy zgłosić się do lekarza? Na co zwrócić uwagę? G: Proszę Państwa, zwracamy uwagę na każdy niepokojący objaw, który pojawia się asymetrycznie tj. asymetria twarzy, nagłe osłabienie siły ręki lub nogi, zaburzenia równowagi, zmiana mowy, trudności z wysłowieniem się, ze zrozumieniem mowy - to wszystko powinno skłaniać do natychmiastowego działania. Tutaj nie ma na co czekać i nie ma się co zastanawiać. Najlepiej, jeśli są to objawy, które nigdy wcześniej nie występowały, wtedy dzwonimy jak najszybciej po pogotowie. W: Czy jest jakiś czas, kiedy należy się zgłosić do lekarza? Kiedy interweniować? Czy możemy poczekać? Np. Poczuliśmy się gorzej wieczorem…. to zadzwonimy do lekarza rano? Czy to musi być już, natychmiast? G: Tak, stanowczo potwierdzę, że to musi być już, natychmiast. Często np. zdarza się tak, że dana osoba budzi się rano z objawami udaru. Niekoniecznie musi to być od razu duży niedowład ręki, wystarczy jakieś uczucie zdrętwienia. Wtedy, taka osoba kojarzy to głównie ze złym spaniem na tej stronie i związanymi ze snem objawami. Jeśli to nie ustępuje w ciągu dosłownie kilku minut, trzeba nadal myśleć o tym, żeby dzwonić jak najszybciej po pogotowie. I nie myślimy tutaj o lekarzu pierwszego kontaktu, czy wezwaniu lekarza do domu. Pierwsze co powinniśmy zrobić, to wezwać pogotowie. W: Czy ten czas ma znaczenie? G: Jak najbardziej ma. Im szybciej dana osoba trafi do szpitala, tym lepiej i tym szybciej dostanie leczenie, ponieważ już potrafimy leczyć udar mózgu. Możemy podawać leczenie trombolityczne. Formalnie, może być to stosowane do czterech i pół godziny od wystąpienia objawów. Natomiast generalna zasada jest taka, że im szybciej, tym lepiej. Rozwijany jest też program mechanicznej trombektomii, czyli usuwania zmian zatorowych bezpośrednio z naczyń, które są zatkane w mózgu. Na tego rodzaju interwencje taka osoba musi również, jak najszybciej trafić. Jak wygląda leczenie udaru mózgu? W: Doktorze, rozumiem. Czyli jest udar mózgu, pacjent trafia do szpitala i co się dzieje? Co dalej? Jak wygląda leczenie? Jak wyglądają te pierwsze chwile po udarze mózgu? Czy możemy powiedzieć, że udar mózgu już się dokonał, czy on trwa? G: Oczywiście. Zawsze takiemu pacjentowi robimy podstawowe badanie krwi. Zawsze ma też wykonywaną przynajmniej tomografię komputerową głowy, żeby wykluczyć potencjalne krwawienie - bo może się takie pojawić. Może być to też udar tzw. krwotoczny, o wiele rzadszy. Nie mniej jednak, zawsze wykonujemy taką diagnostykę w celu ustalenia, które z naczyń jest zatkane, ewentualnie zamknięte, żeby w razie konieczności móc dalej wybiórczo już to naczynie potraktować. Następnie taki pacjent w trybie pilnym ma wykonywane wszystkie badania: tomografię lub rezonans i trafia jak najszybciej, jak jest to możliwe do sali intensywnego nadzoru, gdzie jest monitorowany. Podstawowe czynności życiowe oceniane są na bieżąco i tam zaczynamy leczenie. Jest to leczenie z wyboru, czyli leczenie trombolityczne, które staje się już pomału standardem w większości polskich oddziałów neurologicznych. W zależności od tego efektu leczenia trombolitycznego, możemy jeszcze rozważać mechaniczną trombektomię, czyli usuwanie skrzepów, zatorów, tętnic na drodze mechanicznej. W: Czy to znaczy, że jeżeli pacjent trafi do szpitala w odpowiednim czasie i będzie zastosowane takie postępowanie jak Doktor mówi, to znaczy, że taki pacjent ma szansę absolutnie wyzdrowieć i udar nie pozostawi po sobie żadnego śladu? Co dzieje się dalej? Jak to wygląda? G: Bardzo się oczywiście cieszymy, kiedy udaje nam się rzeczywiście na tyle szybko zadziałać, że to leczenie jest tak skuteczne, że pacjent wychodzi rzeczywiście bez objawów. Najczęściej niestety jest tak, że mimo wszystko ten czas, który wystąpił od zamknięcia naczynia do otrzymania leczenia jest na tyle długi, że mimo wszystko, często dochodzi do nieodwracalnych zmian w mózgu. Tak jak już wspominaliśmy, te kilka minut niedokrwienia ostrego wystarczą, żeby tkanka mózgowa obumarła. Walczymy tak naprawdę, w tym czasie i z tą terapią, żeby jak najmniejszy obszar mózgu został uszkodzony. Ale niestety, w stu procentach zazwyczaj nie udaje się pacjentom zakończyć leczenia bez “wolnych objawów”. Zazwyczaj różne niedowłady, czy deficyty pozostają. Jakie problemy może mieć pacjent po udarze mózgu i co odczuwa? W: Zatrzymujemy się teraz na etapie, że dokonał się udar mózgu, pacjent miał podane odpowiednie leczenie, budzi się i co się dzieje? Jakie objawy może mieć pacjent? Jaki może mieć problem? Czy pacjent po udarze mózgu wie gdzie jest, wie co się z nim dzieje? Co może odczuwać, jakie to mogą być problemy? G: Każdy na udar mózgu choruje troszeczkę inaczej, więc to, jakie dana osoba ma ostatecznie objawy, u każdego inaczej wygląda. Natomiast oczywiście, schematycznie możemy powiedzieć, że takie najbardziej zauważalne objawy, to niedowłady kończyn. Niektórzy pacjenci, tak jak Pani wspominała, mogą mieć zaburzenia świadomości - szczególnie, jeśli udar dotyczył tzw. tylnojamowych struktur mózgu i wszystkich rejonów z tyłu mózgu dotyczących. Natomiast to, co najbardziej rzuca się w oczy, to są na pewno: niedowłady kończyn, problemy z mową, często również z percepcją wzrokową. Bywa taki problem, że pacjenci, u których doszło do uszkodzenia prawej półkuli mózgu, mają tzw. zespół zaniedbywania przestrzeni. Dotyczy to lewej połowy ciała, lewej połowy pola widzenia. Takie osoby gorzej tę stronę percypują, albo nie mają świadomości jej istnienia w ogóle. Czy pojawiający się niedowład u każdego pacjenta jest taki sam? W: Doktorze, wrócimy na chwileczkę jeszcze do niedowładów, o których Pan mówi. To jest chyba problem, z którym najczęściej możemy się spotkać po wystąpieniu udar mózgu. Czy ten niedowład jest zawsze taki sam? Jak to wygląda? Czy u każdego pacjenta niedowład będzie tak samo nasilony? Czy u jednego będzie niezauważalny, minimalny, a u drugiego będzie dużo głębszy? G: Jest dokładnie tak, że to, jakie ostatecznie mamy objawy zależy od miejsca i rozległości uszkodzenia. Im bardziej ten uszkodzony obszar będzie obejmował struktury odpowiadające za ruch i kończynę górną, tym bardziej niedowład będzie wyrażony w kończynie górnej, a mniej w dolnej. Jest to taki schemat. Można powiedzieć, że w tych dużych udarach zawsze wydaje się, że bardziej dotknięta jest ręka, niż noga. Każda osoba może mieć troszeczkę inne nasilenie tych objawów. Jest to też związane z miejscem i rozległością uszkodzenia - od takiego poczucia gorszej sprawności kończyny przy wykonywaniu precyzyjnych ruchów po plegię, czyli porażenie kończyny, gdzie praktycznie w ogóle nie można wykonać żadnego ruchu. Jakie są najczęstsze objawy udaru mózgu? W: Czyli tak jak dobrze rozumiem, jeżeli mielibyśmy podsumować te najbardziej widoczne, najczęstsze objawy, które występują po udarze mózgu, to jest: niedowład kończyny górnej ręki, niedowład kończyny dolnej, niedowład tułowia. G: Zaburzenia czucia, problemy z mową, z komunikacją językową, wysławianiem się. W: Czyli pacjent może mieć zarówno problem z mówieniem, jak i rozumieniem. G: To możemy rozróżnić. Potocznie, często myli się te dwa pojęcia i mówi się o nich wspólnie tj. o zaburzeniach mowy i o zaburzeniach językowych. Zaburzenia mowy są związane z motorycznym aspektem wysławiania się, czyli jest to niezrozumiały kontekst mowy, zacinanie się, niewyraźne mówienie. W tym wszystkim możemy również mówić o krztuszeniu się. Natomiast funkcje i problemy językowe wiążą się stricte z zrozumieniem i produkcją języka. W: Czy te dwa objawy mają swoją nazwę? G: Tak, te językowe - to zazwyczaj jest takie szerokie spektrum - ale możemy mówić o afazji. Natomiast, jeśli chodzi o zaburzenia mowy, to mówimy raczej o dyzartrii. W: I pacjent po udarze mózgu może mieć zarówno jeden jak i drugi problem. G: Może. Rzeczywiście u pacjenta z afazją mogą pojawiać się elementy dyzartrii, wynikające chociażby z niedowład nerwu twarzowego. W: Czyli to mogą być zarówno niedowłady, zaburzenia mowy różnego typu, jak i zaburzenia czucia. Czy to mogą być jeszcze jakieś problemy? Czy taki pacjent może gorzej widzieć? G: Jak najbardziej. Już na poziomie percepcyjnym udar nie musi dotyczyć, a raczej nie dotyczy samych oczu jako takich. Natomiast potocznie, można by to z tym wiązać, że ktoś nie dowidzi, więc mam problem z oczami. Nie, niestety wiąże się to z bezpośrednim uszkodzeniem mózgu, rejonów odpowiedzialnych za percepcję wzrokową. Wiąże się to też z zespołem pomijania stronnego, czy zaniedbywania, o których wspominałem - gorzej percypuje się wtedy tę lewą połowę przestrzeni. W: Percepuje czyli…? G: Odbiera, doświadcza. Natomiast pacjenci mogą mieć też problemy z ruchomością gałek ocznych. Jest to dużym problemem, szczególnie w uszkodzeniach np. w udarach móżdżku, czy pnia mózgu, kiedy rzeczywiście ruchy gałek ocznych są niezborne. Potocznie, można powiedzieć, że któreś oko ucieka i w takiej sytuacji nie widzimy dobrze, obraz się rozdwaja, nie możemy tego wzroku skupić na jednym przedmiocie. Takie wydawałoby się, że może błahe objawy mogą być bardzo silnie upośledzające funkcjonowanie. Czym charakteryzuje się zespół pomijania? W: Tutaj padło jeszcze jedno sformułowanie: “zespół zaniedbywania”, “zespół pomijania”. Jak możemy to rozwinąć, na czym to polega? G: To jest już taki objaw - można powiedzieć - z zakresu funkcji poznawczych, gdzie my, nasz mózg, cały czas, na bieżąco odbiera i analizuję wszystkie bodźce płynące z naszego ciała: dotykowe, węchowe, słuchowe, wzrokowe. Po uszkodzeniach pewnych rejonów mózgu odpowiadających za percepcji, czyli odbiór tych wszystkich wrażeń, dochodzi do zaburzenia tych funkcji. Może to skutkować tym, że pacjenci mają problem z tą lewą połową przestrzeni. W tym kontekście, chciałem napomknąć o funkcjach poznawczych, które ulegają zaburzeniu w przypadku udarów mózgu. Do nich zaliczamy: uwagę, koncentrację, pamięć, niekiedy też funkcje językowe. Bardzo wielu pacjentów ma w tym zakresie problemy. Co dalej? Zobacz drugą część wywiadu z dr Grzegorzem Chabikiem. Zobacz Poradniki dla pacjentów i rodzin. Magister fizjoterapii z wieloletnim stażem pracy, certyfikowana terapeutka PNF i Bobath, absolwentka psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Uczestniczka zagranicznych szkoleń poświęconych zaburzeniom widzenia w neurologii i ich fizjoterapii czyli Neuro-Visual Postural Therapy.

udar mózgu kiedy wraca mowa